موسسه تحقیقات علوم دامی کشور علوم دامی 2588-6436 38 146 2025 05 22 The effect of different levels of alfalfa substitution with dry mash forage on the performance of fattening male lambs of Kurdish breed تأثیر سطوح مختلف جایگزینی یونجه با علوفه ماشک دیم بر عملکرد بره‌های نر پرواری نژاد کردی 111 124 133869 10.22092/asj.2024.367138.2419 FA شاهو مجیدآبادی دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم دامی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. تیمور تنها گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ص. پ. 19395-4697، تهران، ایران. ربیع رهبر گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ص. پ. 19395-4697، تهران، ایران. رضا طاهرخانی گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، ص. پ. 19395-4697، تهران، ایران. Journal Article 2024 09 24 The aim was to investigate the effect of different levels of alfalfa substitution with dry-fed forage on fattening performance, blood parameters, apparent digestibility, and economic evaluation of experimental rations for male Kurdish lambs. an experiment was conducted on 30 lambs with an average body weight of 41.1 ± 7.4 kg in the form of a completely randomized design with three treatments and 10 replications in 30 individual places and during a fattening period of 80 days. The experimental treatments included the diet without fodder (control), containing 15% and 30% of fodder. Daily feed intake, growth performance, food conversion ratio, some blood parameters and economic efficiency of the rations were measured. The lowest amount of dry matter consumption and food conversion ratio was related to the diet containing 30% fodder vetch. Based on the blood analysis of the lambs after 2 hours of feeding, the highest amount of glucose, triglyceride and blood urea nitrogen was found in the lambs consuming diets containing 15% and 30% fodder vetch. Also, the results showed that the highest digestibility of DM, organic matter, crude protein, crude fat, ADF and NDF was related to the control diet and the lowest was for the diet containing 30% fodder vetch. Regarding the economic evaluation of the rations, the highest price per kilogram of feed was calculated for the control ration and the highest gross profit per kilogram of live weight was calculated for the ration containing 30% fodder vetch. هدف از این مطالعه بررسی اثر سطوح مختلف جایگزینی یونجه با علوفه ماشک دیم بر عملکرد پرواری، فراسنجه‌های خونی، قابلیت هضم ظاهری و ارزیابی اقتصادی جیره‌های آزمایشی بره‌های نر کردی بود. برای این منظور، آزمایشی روی 30 راس بره با میانگین وزن بدن 4/7±1/41 کیلوگرم در قالب طرح کاملاً تصادفی با سه تیمار و 10 تکرار در 30 جایگاه انفرادی و طی یک دوره پروار 80 روزه انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل جیره بدون ماشک علوفه‌ای (شاهد)، حاوی 15% و 30% ماشک علوفه‌ای بودند. مقدار خوراک مصرفی روزانه، عملکرد رشد، ضریب تبدیل غذایی، برخی فراسنجه‌های خونی و بهره‌وری اقتصادی جیره‌ها اندازه‌گیری شد. کمترین میزان ماده خشک مصرفی و ضریب تبدیل غذایی مربوط به جیره حاوی 30% ماشک علوفه‌ای بود (P≤0.01). براساس آنالیز خون بره‌ها بعد از 2 ساعت خوراک‌دهی، بیشترین مقدار گلوکز، تری گلیسیرید و نیتروژن اوره‌ای خون (میلی‌گرم در دسی‌لیتر) در بره‌های مصرف کننده جیره‌های حاوی 15% و 30% ماشک علوفه‌ای بود (P≤0.05). همچنین نتایج نشان داد که بیشترین قابلیت هضم ماده خشک مصرفی، ماده آلی، پروتئین خام، چربی خام، ADF و NDF مربوط به جیره شاهد و کمترین آن برای جیره حاوی 30% ماشک علوفه‌ای بود (P≤0.01). در مورد ارزیابی اقتصادی جیره‌ها، بیشترین قیمت هر کیلوگرم خوراک برای جیره شاهد و بالاترین سود ناخالص هر کیلوگرم وزن زنده برای جیره حاوی 30% ماشک علوفه‌ای محاسبه شد. براساس نتایج حاصل، می‌توان از ماشک علوفه‌ای تا سطح 30 درصد به‌عنوان جایگزین علوفه یونجه در خوراک بره‌های نژاد کردی استفاده کرد و نتایج مناسبی در ارتباط با عملکرد پروار بدست آورد. https://asj.areeo.ac.ir/article_133869_b32ca60940a75c318ba9dfb359a781d6.pdf