نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

2 استاد، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

3 دانشیار، موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

چکیده

علوفه‌های آزمایشی به مؤسسه تحقیقات علوم دامی منتقل و ترکیبات شیمیایی، تولیدگاز حاصل از تخمیر شکمبه‌ای (در بین زمان‌های 2 الی 96 ساعت تخمیر)،گوارش پذیری دو مرحله‌ای و گاز متان آنها، اندازه‌گیری شدند. همچنین انرژی قابل متابولسیم و ارزش نسبی علوفه‌ای بدست آمد. این آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با شش تیمار در سه تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل تیمار1:خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب شیرین در حد معمولی، تیمار2:خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب شیرین و اعمال اثر خشکی، تیمار3: خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب لب شور در حد معمولی، تیمار4: خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب شور و اعمال اثر، تیمار5: خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب شور در حد معمولی و نیز تیمار6:خارشتر کشت شده با بذر و آبیاری شده با آب شور و اعمال اثر خشکی، بودند. نتایج نشان داد که بیشترین مقدار پروتئین‌خام به‌ترتیب در تیمار۳ (7/10 درصدماده‌خشک) و کمترین مقدار در تیمار۲ (5/8 درصدماده‌خشک) مشاهده شد. بیشترین مقدار تولید گاز(طی 24 ساعت تخمیر)، در تیمار6 (1/36 میلی‌لیتر) و کمترین مقدار را در تیمار۱ (8/30 میلی‌لیتر) بود. همچنین، بیشترین مقدار انرژی قابل متابولیسم (7/7 مگاژول‌برکیلوگرم) و قابلیت‌هضم ماده‌آلی (2/59 درصدماده-خشک) در تیمار۶ ، مشاهده شد. درمجموع ازنظر ارزش غذایی، تیمار ۳ بالاترین و تیمار ۶ پایین‌ترین مقدار را دارد. کشت خارشتر با آب لب‌شور (تیمار3)، برای تأمین بهتر نیازهای دام‌ها، امکان‌پذیر می‌باشد و باعث کاهش هزینه‌های خوراک آنها در مناطق بیابانی می‌شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

 احمدی، ع.، سندگل، ع.ع.، محسنی­ساروی، م.، ارزانی، ح. و زاهدی امیری، ق.ا. (1388). بررسی رفتار چرایی و انتخاب جیرة سنین مختلف گوسفند زندی (مطالعه موردی: مراتع بیابانی حوض سلطان قم). نشریه مرتع. (3)2: 232-245. DOI: 10.22092/ijrdr.2015.103115.
امیری، ب.، افشاری، ا.، قره­داغی، ح. و رسولی، ب. (1395). ﺑﺮرﺳﯽ اﻣﮑﺎن ﻣﻌﺮﻓﯽ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺟﺪﯾﺪ ﻋﻠﻮﻓﻪای از ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺮﮐﯿﺐ و ﺳﯿﻠﻮﮐﺮدن ﮔﻮﻧﻪﻫﺎی Alhagi camelarum و Halocnemum strobilaceum در اﺳﺘﺎن ﺑﻮﺷﻬﺮ. ﻓﺼﻠﻨﺎﻣﻪ ﻋﻠﻤﯽ-ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﻣﺮﺗﻊ و ﺑﯿﺎﺑﺎن اﯾﺮان. 23(3): 498-478  DOI: 10.22092/ijrdr.2017.107606.
باشتینی، ج. (1386). اثر تغذیه علف خشک گیاه خارشتر بر عملکرد گوسفند و بز داشتی. گزارش نهایی پروژه پژوهشی. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان رضوی (2-072-210000-02-0000-84024).
باشتینی، ج. (a) (1389). بررسی ارزش غذایی گیاه خارشتر و جایگاه آن درتغذیه نشخوارکنندگان فاز یک: امکان سیلو کردن گیاه خار شتر و مقایسه ارزش غذائی آن با یونجه خشک. گزارش نهایی پروژه پژوهشی. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان­رضوی (79-0210509000-01).
باشتینی، ج. (b) (1389). بررسی ارزش غذایی گیاه خارشتر و جایگاه آن درتغذیه نشخوارکنندگان فاز دوم: بررسی امکان استفاده ازگیاه خارشتر درجیره نگهداری. گزارش نهایی پروژه پژوهشی. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی خراسان-رضوی (81-0210509000-02).
باشتینی، ج.،  فضائلی، ح. و فیضی، ر.  (1384).  قابلیت هضم و مصرف اختیاری علف خارشتر در تغذیه گوسفند. مجموعه مقالات دومین سمینار پژوهشی تغذیة دام و طیور کشور، مؤسسة تحقیقات علوم دامی کشور. ص. 307-312.
باشتنی، ج.، صفی، س.، نعیمی­پور، ی.، فرزاد، ح. و مهر، ج. (1392). تعیین ترکیب شیمیایی و ضرایب تجزیه‌پذیری گیاه مرتعی شور بیابانی در مراحل مختلف رشد با استفاده از روش کیسه‌های نایلونی. فصلنامه پژوهش­های علوم دامی ایران. 5 (3): 216-210 DOI: 10.22067/ijasr.v5i3.31540.
بای­بوردی، س. (1378). استفاده از گیاه خارشتر در تغذیه بزهای منطقه آذربایجان.گزارش نهایی پروژه پژوهشی. مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی (2-35-13-036-010503).
پیراسته­انوشه، ه. (1400). تولید علوفه با کشت خارشتر (Alhagi camelerum) در شرایط تنش شوری و خشکی. گزارش نهایی طرح مرکز تحقیقات ملی شوری (7-23-23-009-961369).
ترکان، ج. (1378). بررسی اثر مراحل مختلف فنولوژیکی و عوامل محیطی (خاک و اقلیم) بر کیفیت علوفه چند گونه مرتعی. پایان­نامه کارشناسی ارشد. دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران.
رنجبر، غ.م. و پیراسته­انوشه، ه. (1398). مقایسه میزان تجمع عناصر، محتوی خاکستر و زیست توده چند گونه شورزی تحت آبیاری با آب دریا. نشریه مدیریت بیابان. 14: 74-63. DOI: 10.22034/jdmal.2020.38476
زادبخش، ز. و شیدایی، م.  (1376).  بررسی بیوسیستماتیکی جنس (خارشتر) در ایران و القاء تنوع سوماکلونال. پایان نامة کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.
کرمشاهی،  خ.،  دیانی، ا.، طهماسبی، ر. و خضری، ا. (1393). تأثیر تغذیة سیلاژ خارشتر با خرمای ضایعاتی بر قابلیت­هضم، تخمیر، جمعیت پروتوزوآیی و سنتز پروتئین میکروبی در گوسفند. نشریه علوم دامی (پژوهش و سازندگی). شماره3:(45)، ص. 271-257. DOI: 10.22059/ijas.2014.53783.
Akhani, H. (2006). Biodiversity of halophytic and sabkha ecosystems in Iran. In M.A. Khan (Ed.), Sabkha ecosystems, Volume II: West and Central Asia (pp. 71-88). Netherlands: Springer. DOI:10.1007/978-1-4020-5072-5_6.
Anele, U.Y., Sudekum, K.H., Hummel, J., Arigbede, O.M., Oni, A.O., Olanite, J.A., Böttger, C., Ojo, V.O. and Jolaosho, A.O. (2011). Chemical characterization, in vitro dry matter and ruminal crude protein degradability and microbial protein synthesis of some cowpea (Vigna unguiculata L. Walp) haulm varieties. Journal of Animal Science and Technology. 163:161–169. DOI: 10.1016/j.anifeedsci.2010.11.005.
AOAC. (2005). Official methods of analysis. 15thedition. Association of Official Analytical Chemists. Washington, D.C.
Canbolat, O., Kamalak, A., Ozkan, C.O., Erol, A., Sahin, M., Karakas, E. and Ozkose, E. (2006). Prediction of relative feed value of alfalfa hays harvested at different maturity stages using in vitro gas production. Journal of Livestock Research for Rural Development. 18(2): 111-120.
Chen, X. B. (1995). "Fitcurve" macro, IFRU. The Macaulay Institute, Aberdeen, UK.
Church, D. C. (1986). Livestock feeds and feeding. Prentice-Hall. United States of America.
El-Shaer, H.M. (1999). Potentially of animal production in the Egyptian desert region. Pp 93. Proceeding of the Conference on Animal Production in the 21st Century Challenges and Prospects, 18-20 April, Egypt.
El-Shaer, H.M. (2010). Halophytes and salt-tolerant plants as potential forage for ruminants in near east region. Journal of Small Ruminant Research. 91: 3-12. DOI: 10.1016/j.smallrumres.2010.01.010.
Gürsoy, E., Kaya, A. and Gül, M. (2021). Determining the nutrient content, energy, and in vitro true digestibility of some grass forage plants. Emirates Journal of Food and Agriculture. 33(5): 417-422. DOI:10.9755/ejfa.2021.v33.i5.2696.
Hoffman, P.C., Sievert, S.J., Shaver, R.D., Welch, D.A. and Combs, D.K. (1993). In situ dry matter, protein and fiber degradation of perennial forages. Journal of Dairy Science. 76: 2632-2642. DOI: 10.3168/jds.S0022-0302(93)77599-2.
Menke, K.H. and Steingass, H. (1988). Estimation of energetic feed value obtained from chemical analysis and in vitro production using rumen fluid. Journal of Animal Research. 28: 7-55.
Masters, D.G., Benes, S.E. and Norman, H.C. (2007). Biosaline agriculture for forage and livestock production. Journal of Agriculture, Ecosystems and Environment. 19: 234-248. DOI: 10.1016/j.agee.2006.08.003.
NRC, (2021). Nutrient Requirements of Dairy Cattle, Eighth Revised Edition, National Academy Press, Washington, DC.
Ørskov, E.R., McDonald, I., 1979. The estimation of protein degradability in the rumen from incubation measurements weighted according to rate of passage. Journal Agricultural Science Cambridge, 92, 499-503.
R statistical software. (2022). R 4.2.0. (www.r-project.org). The R Journal.
Rogers, M.E., Craig, A.D., Munns, R.E., Colmer, T.D.H., Nichols, P.G., Malcolm, C.V., Barrett-Lennard, E.G., Brown, A.J., Semple, W.S., Evans, P.M., Cowley, K., Hughes, S.J., Snowball, R., Bennett, S.J., Sweeney, G.C., Dear, B.S. and Ewing, M.A. (2009). The potential for developing fodder plants for the salt-affected areas of southern and eastern Australia. Australian Journal of Experimental Agriculture. 46(12): 1665-1665. DOI:10.1071/EA04020.
Tilley, J.M.A. and Terry, R.A. (1963). A two-Stage technique for the in vitro digestion of forage crops. J.BR. grass1. Soc. 18: l01.
VanSoest, P.J. (1994). Nutritional Ecology of the Ruminant. Cornell University Press, Ithaca, New York. 476 pp.
Waldron, B.L., Sagers, J.K., Peel, M.D., Rigby, C.W., Bugbee, B. and Creech, J.E. (2020). Salinity reduces the forage quality of forage kochia: a halophytic Chenopodiaceae shrub. Journal of Rangeland Ecology and Management. 73: 384-393. DOI: 10.1016/j.rama.2019.12.005.
Ziaei, N. (2010). The effect of dietary Alhagi (camel grass) ensiled with different levels of low quality Date-Palm on apparent nutrient digestion coefficients in Kermani sheep. Research Journal Biological Sciences. 5(4): 314-317. DOI:10.3923/rjbsci.2010.314.317.