نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• حاجیه لطفی ¹
• مهدی مخبر ²
• علی هاشمی ³

¹ فارغ التحصیل کارشناسی ارشد ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

² استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

³ دانشیار، دکتری ژنتیک و اصلاح نژاد دام، گروه علوم دامی، دانشکده‌ی کشاورزی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده

زنبور عسل یکی از مفیدترین حشرات در طبیعت است که نقشی حیاتی در گرده‌افشانی محصولات کشاورزی و حفظ اکوسیستم ایفا می‌کند. این فعالیت زنبورها تأثیر زیادی در امنیت غذایی و تولید ناخالص داخلی کشورها دارد. به همین دلیل، تقویت صنعت زنبورداری و افزایش بهره‌وری زنبورستان‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این مطالعه با هدف بررسی وجود چندشکلی در ژن گیرنده تیرامین (AmTYR1) و ارتباط احتمالی آن با عملکرد گردهآوری در کلنیهای زنبورعسل طراحی شد. در این پژوهش، تولید گرده ۱۲۵ کلونی زنبورعسل با تنوع ژنتیکی بالا (ملکه‌های متفاوت) از یک زنبورستان در شهرستان ارومیه، طی ۵ هفته متوالی (تیرماه و هفته اول مرداد ۱۴۰۳) با استفاده از تله‌های گرده‌گیر استاندارد و ترازوی دیجیتال ثبت شد. از هر کدام کلنی‌های تحت رکوردبرداری، تعداد 3 الی 4 شفیره برای آزمایشات ژنتیکی، نمونه‌برداری شدند. شفیره‌های تهیه شده از سلول‌های پرورش نوزاد، پس از نگهداری در الکل 70 درصد، در نیتروژن مایع پودر شدند و DNA از آنها با استفاده از روش اصلاح‌شده CTAB استخراج گردید. سپس قطعه‌ای از ژن AmTYR1 با تکنیک واکنش زنجیره‌ای پلیمراز (PCR) تکثیر و چندشکلی این ژن با استفاده از نشانگر SSCP بررسی شد. میانگین گرده جمع‌آوری شده در هر نوبت ۵1/۵9 گرم (دامنه: ۵ تا ۲۰۱ گرم) بود که نشان‌دهنده تنوع عملکردی قابل توجه در رکوردهای گرده‌آوری است.
یکی از چالش‌های اصلی این پژوهش، استخراج DNA با کیفیت از لاروهای زنبورعسل بود که با موفقیت حل شد. همچنین، تکثیر موفقیت‌آمیز جایگاه‌های هدف و استفاده دقیق از نشانگر SSCP از نقاط قوت این مطالعه محسوب می‌شود.

کلیدواژه‌ها

• چندشکلی
• رفتار چراگری گرده
• آپیس ملیفرا مدا
• AmTYR1

موضوعات

• زنبور عسل