نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

• مهدی خجسته کی ¹
• مجید کلانتر نیستانکی ¹
• محمد یگانه پرست ¹
• سونیا زکی زاده چوبتراش ²
• علی جوانروح ³
• صابر جلوخانی نیارکی ³
• فریبرز صادقی ⁴

¹ بخش تحقیقات علوم دامی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، قم، ایران.

² موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.

³ موسسه تحقیقات علوم دامی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

⁴ کارشناس اداره امور عشایری استان قم، قم ، ایران

چکیده

تحقیق حاضر با هدف بررسی بازده تولیدی و تولیدمثلی گوسفندان زندی و کلکوهی در سامانه عشایری استان قم انجام شد. به این منظور صفات تولیدی و تولیدمثلی دام در 11 گلۀ گوسفند زندی و 15 گلۀ گوسفند کلکوهی به مدت یک سال ثبت و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. درصد زایش، درصد تولید بره، درصد دو قلوزایی و درصد تلفات بره‌ها قبل از شیرگیری درگوسفند زندی به ترتیب 11/7±30/90، 78/1±71/107، 07/3±40/15 و 36/4±63/10 و در گوسفند کلکوهی به ترتیب 41/10±52/91، 59/0±63/102، 16/2±27/5 و 61/7±84/21 برآورد گردید. مجموع وزن بره از شیرگرفته به ازای هر رأس میش زایش کرده در گله‌های زندی و کلکوهی به ترتیب 56/20 و 91/14 کیلوگرم برآورد شد. عشایر پرورش دهنده گوسفند زندی و کلکوهی به‌ترتیب به مدت 85/4 و 45/5 ماه از سال خوراک مورد نیاز دام خود را خریداری می‌نمودند. خلوص نژاد در اغلب گله‌های عشایری به‌ویژه گله‌های کلکوهی در معرض تهدید قرار داشت و فراوانی دام آمیخته در گوسفندان کلکوهی و زندی 3/33 و 3/24 درصد برآورد شد. به طورکلی، عملکرد تولیدی و تولید مثلی گله‌های عشایری پرورش دهنده گوسفند زندی نسبت به گوسفند کلکوهی بهتر بود، اما محدودیت‌های محیطی به‌ویژه کمبود خوراک و تلفات قابل توجه بره‌ها در طول سال بر بازده تولیدی و تولید مثلی تمام گله‌های عشایری استان تأثیر منفی داشت.

کلیدواژه‌ها

• استان قم
• بازده تولیدی
• بازده تولید مثلی
• گوسفند عشایری

موضوعات

• مدیریت پرورش دام و طیور