نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری

2 استادیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

3 گروه علوم دامی، مؤسسه تحقیقات علوم دامی کشور، کرج، ایران

4 دانشیار گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

چکیده

مطالعات ترانسکریپتومیک ابزاری توانمند برای شناسایی مسیرهای زیستی و نشانگرهای ژنتیکی مرتبط با صفات اقتصادی و مقاومت به بیماری در دام هستند. هدف این پژوهش، شناسایی ژن‌های دارای بیان افتراقی میان گاو اصیل سیستانی و آمیخته‌های آن با هلشتاین به‌وسیله تحلیل ترانسکریپتوم خون بود. نمونه‌های خون از دو گروه (گاو خالص سیستانی و آمیخته سیستانی-هلشتاین؛ هر گروه با دو تکرار بیولوژیکی) جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. پس از کنترل کیفیت خوانش‌ها، داده‌ها با ابزارهای Cufflinks پیش‌پردازش و هم‌ترازسازی شدند. تحلیل بیان افتراقی با استفاده از نرم‌افزار Cuffdiff انجام گرفت و تفاوت بیان ژن‌ها بر اساس معیار FDR < 0.05 ارزیابی شد. برای ارزیابی غنای مسیرهای زیستی و دسته‌بندی عملکردی ژن‌ها نیز از پایگاه داده PANTHER و آزمون دقیق فیشر با تصحیح FDR استفاده گردید. تحلیل بیان افتراقی ژن‌ها نشان داد که در مجموع 194 ژن بین دو گروه تفاوت معناداری دارند. تحلیل عملکردی این ژن‌ها بیانگر نقش آن‌ها در مسیرهای مرتبط با پاسخ ایمنی، متابولیسم گونه‌های اکسیژن واکنش‌پذیر (ROS) و انتقال سیگنال‌های سلولی بود. کاهش بیان ژن‌های مرتبط با انتقال اکسیژن (HBA و HBB) و افزایش بیان ژن‌های خانواده MHC (BOLA-DQB) در آمیخته‌ها، ممکن است نشان‌دهنده‌ی سازش‌های فیزیولوژیکی ناشی از تلاقی دو نژاد باشد. همچنین، تغییرات در ژن‌های چرخه سلولی (p21) و پاسخ به استرس (DDIT4) تأثیر آمیخته‌گری بر مکانیسم‌های محافظتی سلولی را آشکار ساخت. یافته‌های حاضر بیانگر آن است که تلاقی گاو سیستانی با نژاد هلشتاین می‌تواند ضمن حفظ بخشی از مزایای مقاومت نژاد بومی، به بهبود صفات تولیدی منجر شود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات