بررسی عوامل موثر بر کاهش جمعیت گاو نژاد سیستانی و راهکارهای احیای آن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه زابل

2 گروه علوم دامی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 استادیار آموزش، موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران

10.22092/asj.2021.354061.2144

چکیده

با توجه به آنکه در سال‌های اخیر جمعیت گاو سیستانی بنا به دلایل متعدد کاهش یافته است، لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی علل و عوامل کاهش جمعیت این نژاد و راهکارهای افزایش جمعیت و احیای مجدد آن به انجام رسید. به این منظور با استفاده از روش دلفی پرسش‌نامه‌ای تهیه شد که در آن 21 دلیل کاهش جمعیت و 18 راهکار افزایش جمعیت گاوهای سیستانی از منظر 190 نفر از پرورش‌دهندگان و کارشناسان مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات جمع آوری شده پس از ویرایش با استفاده از نرم افزار Minitab مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین با استفاده از آزمون ناپارامتری کروسکال-والیس پاسخ‌های دو گروه کارشناسان و بهره برداران با یکدیگر مقایسه شد. از نظر پرورش‌دهندگان، خشکسالی در سه دهه اخیر مهمترین عامل کاهش جمعیت گاو سیستانی است و از نظر هر دو گروه کم اهمیت‌ترین عامل موثر بر کاهش جمعیت، غیر اقتصادی بودن پرورش گاو سیستانی است. از نظر هر دو گروه، عوامل اقلیمی دارای بیشترین اهمیت در کاهش جمعیت گاو سیستانی هستند و تقریبا هیچ اختلاف نظری در این خصوص بین دو گروه مشاهده نشد (05/0 > P). از نظر پرورش‌دهندگان، حمایت اقتصادی از پرورش-دهندگان، مهمترین راهکار برای افزایش جمعیت گاو سیستانی است، در حالی‌که کارشناسان معتقدند مهمترین راهکار احیای تالاب هامون است. به‌طورکلی نتایج این مطالعه نشان داد که با توجه به اقلیم متغیر و ناسازگار دشت سیستان، توجه به مسائل اقتصادی و حمایت از پرورش‌دهندگان می‌تواند تاحد زیادی مشکلات ناشی از شرایط نامساعد اقلیمی را در احیای مجدد جمعیت گاوسیستانی در منطقه جبران نماید.

کلیدواژه‌ها